Διαδικασία

Αυτό το WebQuest χωρίζεται σε 5 βήματα, τα οποία θα ακολουθήσετε ένα προς ένα, σαν να ανεβαίνετε τα σκαλιά μιας σκάλας που σας οδηγεί στην κατάκτηση της τέχνης της επικοινωνίας με την τεχνητή νοημοσύνη με τρόπο στοχαστικό και δημιουργικό. Κάθε φάση έχει σχεδιαστεί για να σας βοηθήσει να αναπτύξετε σταδιακά την κατανόησή σας, χρησιμοποιώντας όσα έχετε μάθει σε κάθε στάδιο για να προχωρήσετε με αυτοπεποίθηση. Σε κάθε ενότητα, θα βρείτε σαφείς εξηγήσεις, πρακτικές ασκήσεις και προσεκτικά επιλεγμένους πόρους που θα σας βοηθήσουν να κατανοήσετε, να εξασκηθείτε, να αναστοχαστείτε και να βελτιωθείτε. Μην παραλείψετε κανένα βήμα, καθώς κάθε ένα είναι απαραίτητο για την πλήρη εμπειρία.

 

Βήμα 1: Καλώς ήρθατε στη βάση εκκίνησης – Συγκεντρώστε το πλήρωμά σας και επιλέξτε το πλοίο σας.

Πριν ξεκινήσετε την περιπέτεια των προτροπών σας (prompting), θα σχηματίσετε μια ομάδα με έως και τρεις συμμαθητές. Μαζί, θα είστε υπεύθυνοι για να πειραματιστείτε, να αναλύσετε και να δημιουργήσετε οδηγίες για να αλληλεπιδράσετε με ένα εργαλείο δημιουργικής τεχνητής νοημοσύνης (generative AI). Κάθε ομάδα θα επιλέξει ένα από τα παρακάτω εργαλεία για να το χρησιμοποιήσει καθ’ όλη τη διάρκεια της αποστολής. Αφιερώστε λίγο χρόνο για να εξερευνήσετε κάθε επιλογή και επιλέξτε εκείνο με το οποίο αισθάνεστε πιο άνετα.

Αυτά τα εργαλεία έχουν διαφορετικά στυλ και χαρακτηριστικά, κάτι που θα κάνει τα αποτελέσματα σας ακόμα πιο ενδιαφέροντα. Στο τέλος, θα μπορείτε να συγκρίνετε πώς κάθε ΤΝ ανταποκρίνεται στον ίδιο τύπο οδηγιών. Οπότε, επιλέξτε σοφά — κάθε εργαλείο είναι σαν μια «πύλη» με τη δική του προσωπικότητα. Δεν θα μπορείτε να αλλάξετε εργαλείο στη μέση της πορείας. Το κλειδί είναι να εξερευνήσετε και να μάθετε μαζί!

 

Βήμα 2: Η σπίθα που ξεκινά τα πάντα – Τι είναι μια προτροπή;

Τώρα που σχηματίσατε την ομάδα σας και επιλέξατε το εργαλείο AI, είναι ώρα να ξεκινήσετε τους πειραματισμούς. Σε αυτό το πρώτο στάδιο, θα λειτουργήσετε σαν εξερευνητές της γλώσσας. Η αποστολή σας είναι να ανακαλύψετε πώς αντιδρά η ΤΝ σε διαφορετικούς τύπους οδηγιών και τι κάνει μια καλή προτροπή να διαφέρει από μια κακή ή μη αποτελεσματική. Πριν προχωρήσετε, αφιερώστε λίγο χρόνο για να μελετήσετε τους παρακάτω πόρους και να κατανοήσετε τι είναι μια προτροπή (prompt):

Μπορείτε επίσης να ρωτήσετε την ΤΝ σας: “Τι είναι prompt;” σε μόλις δύο προτάσεις. Θα χρησιμοποιήσετε μια προτροπή για να ρωτήσετε για τις προτροπές. Αστείο, έτσι; Επίσης, δείτε αυτό το βίντεο. Προσφέρει μια γενική εισαγωγή στα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (LLMs) και πώς λειτουργεί το prompting — όχι μόνο με εργαλεία κειμένου, αλλά και με εικόνες και ήχο. Θα σας δώσει μια δυνατή βάση για να ξεκινήσετε την αλληλεπίδραση με τα εργαλεία AI:

 

Βήμα 3: Ανακαλύψτε τα κλειδιά για καλές προτροπές.

Δημιουργήστε ένα κοινό έγγραφο online με τα μέλη της ομάδας σας για να απαντήσετε στις ακόλουθες ερωτήσεις και να συγκεντρώσετε στιγμιότυπα οθόνης από τα βήματα που θα ακολουθήσετε κατά τη διάρκεια του WebQuest.

3.1 Πρώτη εξερεύνηση: Δοκιμάζοντας τα νερά.

Χρησιμοποιήστε το εργαλείο ΤΝ που επιλέξατε για να δοκιμάσετε τους παρακάτω τύπους προτροπών. Στο παράδειγμα θα ρωτήσουμε για τα οφέλη της κοινωνικής επιχειρηματικότητας:

  • Ξεκινήστε ρωτώντας: “Πες μου για την κοινωνική επιχειρηματικότητα”
  • Στη συνέχεια: “Εξήγησε τα οφέλη από τη λειτουργία μιας κοινωνικής επιχείρησης που βοηθά ανθρώπους”
  • Τέλος: “Υποδύσου έναν ειδικό στην κοινωνική επιχειρηματικότητα και εξήγησε, σε 100 λέξεις, τρία βασικά οφέλη από την έναρξη μιας κοινωνικής επιχείρησης που υποστηρίζει άνεργους νέους. Χρησιμοποίησε σαφή και ενθαρρυντική γλώσσα, με στόχο μαθητές επαγγελματικής εκπαίδευσης.”

Αναλύστε τις διαφορές ανάμεσα στις τρεις απαντήσεις. Είναι κάποιες πιο γενικές και άλλες πιο συγκεκριμένες; Ποια ανταποκρίνεται περισσότερο σε αυτό που περιμένατε; Είναι κάποια πιο ξεκάθαρη, χρήσιμη ή σχετική; Μπορείτε να εντοπίσετε διαφορές στον τόνο ή το βάθος της πληροφορίας; Ποια μέρη της προτροπής νομίζετε ότι έκαναν τη μεγαλύτερη διαφορά στην ποιότητα της απάντησης; Επίσης, σκεφτείτε αν κάποια από τις απαντήσεις μπορεί να είναι μπερδεμένη, ανήθικη ή προκατειλημμένη. Αυτή η σύγκριση θα σας βοηθήσει να καταλάβετε ποια στοιχεία κάνουν μια προτροπή πιο αποτελεσματική και πώς να τις βελτιώσετε.

3.2 Πάμε πιο βαθιά

Η δημιουργία μιας καλής προτροπής δεν είναι θέμα τύχης, αλλά τεχνικής. Η ακρίβεια, το πλαίσιο, ο τόνος και η πρόθεση κάνουν τη διαφορά. Ώρα να εξερευνήσετε τα βασικά στοιχεία και συμβουλές για αποτελεσματική συγγραφή προτροπών.   Πόροι:

Στο τέλος αυτού του σταδίου, απαντήστε στις εξής ερωτήσεις:

  • Ποια χαρακτηριστικά έχουν κοινά οι καλύτερες προτροπές;
  • Τι μάθατε για το πώς ΔΕΝ πρέπει να γράφουμε προτροπές;

Και τώρα… τι θα γινόταν αν κάναμε τις ίδιες ερωτήσεις κατευθείαν στην ΤΝ σας; Χρησιμοποιώντας όλα όσα μάθατε ως τώρα, γράψτε μια καλοσχηματισμένη προτροπή ζητώντας από την ΤΝ να εξηγήσει τι κοινό έχουν οι αποτελεσματικές προτροπές και τι να αποφεύγουμε κατά τη συγγραφή τους. Ζητήστε να δώσει την απάντηση με τον πιο σαφή δυνατό τρόπο και συγκρίνετε με τις δικές σας ιδέες.

3.3 Ομαδική Πρόκληση Προτροπών – Ώρα για δράση!

Τώρα που είδατε πώς η ποιότητα μιας προτροπής επηρεάζει τις απαντήσεις της AI, ήρθε η ώρα να μάθετε να γράφετε καλές προτροπές σκόπιμα, με σαφήνεια και πρόθεση. Δομή προτροπής (πρότυπο): Υποδύσου [έναν ειδικό ή επαγγελματία] και βοήθησέ με να [συγκεκριμένος στόχος], χρησιμοποιώντας [ύφος: επίσημο, ανεπίσημο, ενθαρρυντικό, τεχνικό…], με στόχο [συγκεκριμένο κοινό], και λαμβάνοντας υπόψη [πλαίσιο ή περιορισμούς]. Πόροι:

Πάμε! Κάθε ομάδα θα εργαστεί σε δύο μικρές προκλήσεις που σχετίζονται με θέματα κοινωνικού αντίκτυπου.

 

Πρόκληση 1: Σχεδιάστε το λογότυπο της κοινωνικής επιχείρησης United Horizons

Η United Horizons είναι ένας κοινωνικός οργανισμός που υποστηρίζει μετανάστες σε ευάλωτες καταστάσεις, βοηθώντας τους να βρουν εργασία μέσω επαγγελματικής καθοδήγησης, κατάρτισης και υποστήριξης. Συμβάλλει ενεργά σε μια πιο δίκαιη, συμπεριληπτική και ποικιλόμορφη κοινωνία. Δραστηριότητα:

Αυτό είναι το λογότυπο της United Horizons. Όμορφο, έτσι; Δημιουργήθηκε με χρήση AI. Χρησιμοποιώντας το ως αναφορά, γράψτε μια προτροπή ώστε η ΤΝ να δημιουργήσει μια εικόνα όσο το δυνατόν πιο κοντά στο αρχικό λογότυπο. Θα έχετε τρεις προσπάθειες για να βελτιώσετε την προτροπή σας, περιγράφοντας ξεκάθαρα τα οπτικά στοιχεία, στυλ, χρώματα και συμβολισμό ώστε να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

Ο στόχος είναι να σας βοηθήσουμε να εξασκηθείτε στη σημασία της σαφούς και ακριβούς επικοινωνίας όταν εργάζεστε με την τεχνητή νοημοσύνη. Σε αυτή την περίπτωση, θα πρέπει να σκεφτείτε πώς να περιγράψετε τα οπτικά στοιχεία, το στυλ, τα χρώματα και τον συμβολισμό με τρόπο που η τεχνητή νοημοσύνη να μπορεί να κατανοήσει και να αναπαράγει με ακρίβεια. Γράψτε την πρώτη σας έκδοση της προτροπής, αναλύστε το αποτέλεσμα και συγκρίνετέ το με το αρχικό λογότυπο. Στη συνέχεια, ξαναγράψτε την προτροπή για να προσπαθήσετε να αποκτήσετε μια πιο ακριβή εικόνα. Πώς πήγε; Και τι γίνεται με τα αποτελέσματα των συμμαθητών σας, είναι παρόμοια ή πολύ διαφορετικά;  

 

Πρόκληση 2: Αντιστοιχίστε την προτροπή με το μήνυμά της

Φανταστείτε ότι είστε μέλος της επικοινωνιακής ομάδας της EcoDrop, μιας επιχείρησης που λανσάρει ένα επαναχρησιμοποιούμενο μπουκάλι από 100% ανακυκλωμένα υλικά. Στόχος: Μείωση της χρήσης πλαστικού και προώθηση βιώσιμης κατανάλωσης.  

 

Δραστηριότητα:

Θα βρείτε 7 διαφορετικά διαφημιστικά μηνύματα και 7 αντίστοιχες προτροπές που τα δημιούργησαν. Η πρόκλησή σας: αντιστοιχίστε κάθε μήνυμα με τη σωστή προτροπή.  

Προσέξτε τον τόνο, το κοινό και τις λεπτομέρειες.

Μήνυμα που δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη   Υπόδειξη (prompt) που χρησιμοποιήθηκε
1 «Γνωρίζατε ότι ένα επαναχρησιμοποιούμενο μπουκάλι μπορεί να αντικαταστήσει έως και 200 πλαστικά το χρόνο; Ελάτε στην αλλαγή με την EcoDrop.» A Βγάλε ένα μήνυμα με ανεπίσημο, νεανικό ύφος, που απευθύνεται σε μαθητές λυκείου, ενθαρρύνοντάς τους να σταματήσουν να χρησιμοποιούν πλαστικά μπουκάλια και να στραφούν σε ένα επαναχρησιμοποιούμενο που ονομάζεται EcoDrop.
2 «EcoDrop. Καθαρός σχεδιασμός, οικολογική ζωή. Το μπουκάλι σου. Το στυλ σου. Ο πλανήτης σου.» B Δημιούργησε ένα μήνυμα που εστιάζει στα οικονομικά οφέλη της χρήσης επαναχρησιμοποιούμενων μπουκαλιών, υπογραμμίζοντας την ισορροπία ανάμεσα στη βιωσιμότητα και την εξοικονόμηση χρημάτων.
3 «Ε, ακόμα χρησιμοποιείς πλαστικά μπουκάλια; Κάνε ένα διάλειμμα για τον πλανήτη και διάλεξε EcoDrop. Με ροή!» C Γράψε ένα σύντομο μήνυμα με ενημερωτικό τόνο που να περιλαμβάνει ένα γεγονός σχετικά με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο των επαναχρησιμοποιούμενων μπουκαλιών, ενθαρρύνοντας τον αναγνώστη να επιλέξει το EcoDrop.
4 «Η EcoDrop μειώνει τα πλαστικά απορρίμματα στα σχολεία. Μια βιώσιμη λύση για όλα τα εκπαιδευτικά κέντρα.» D Γράψε ένα επίσημο και εταιρικό μήνυμα που απευθύνεται σε φορείς που θέλουν να μειώσουν το οικολογικό τους αποτύπωμα υιοθετώντας επαναχρησιμοποιούμενα μπουκάλια ως μέρος της στρατηγικής βιωσιμότητάς τους.
5 «Ως ίδρυμα που δεσμεύεται για τη βιωσιμότητα, επιλέγοντας EcoDrop επενδύετε σε ένα καθαρότερο και πιο υπεύθυνο μέλλον.» E Γράψε ένα μήνυμα για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που καλεί τους χρήστες να μοιραστούν πώς χρησιμοποιούν το μπουκάλι EcoDrop ως σύμβολο υπεύθυνης κατανάλωσης.
6 «Η EcoDrop μειώνει τη χρήση πλαστικού χωρίς να επηρεάζει τον προϋπολογισμό σας. Ποιότητα, βιωσιμότητα και οικονομία — όλα σε ένα μπουκάλι.» F Δημιούργησε ένα κομψό και μοντέρνο διαφημιστικό μήνυμα για να προωθήσεις το επαναχρησιμοποιούμενο μπουκάλι EcoDrop ως λειτουργικό προϊόν με στυλάτο σχεδιασμό, απευθυνόμενο σε νέους με αίσθηση μόδας.
7 Μοιραστείτε την EcoDrop σας στα social media με το hashtag #MySustainableChoice και δείξτε ότι είστε μέρος της αλλαγής!» G Βγάλε ένα μήνυμα που απευθύνεται σε σχολεία, προωθώντας τη χρήση των επαναχρησιμοποιούμενων μπουκαλιών EcoDrop ως βιώσιμη λύση για τη μείωση της χρήσης πλαστικού στις τάξεις.

 

Βήμα 4: Κάτι ακόμα πιο σημαντικό – Ηθική και βιώσιμη χρήση προτροπών

Τώρα που ξέρεις πώς να επικοινωνείς με την Τεχνητή Νοημοσύνη και πώς να γράφεις ένα αποτελεσματικό prompt, ήρθε η ώρα να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα. Γιατί η σωστή χρήση της ΤΝ δεν είναι μόνο θέμα τεχνικής, αλλά και ευθύνης. Ως χρήστες, πρέπει να είμαστε συνειδητοποιημένοι για τον αντίκτυπο που μπορεί να έχουν οι αλληλεπιδράσεις μας στους ανθρώπους, την κοινωνία και το περιβάλλον. Σε αυτή την ενότητα θα μάθεις γιατί το prompting πρέπει να είναι και ηθικό και βιώσιμο, καθώς και ποιες είναι οι βέλτιστες πρακτικές που πρέπει να ακολουθείς για να το πετύχεις.

 

4.1. Ηθική και ευθύνη στη χρήση της AI.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να είναι ένα ισχυρό εργαλείο για την επίλυση κοινωνικών προβλημάτων, όμως αν δεν είμαστε προσεκτικοί, μπορεί να ενισχύσει στερεότυπα, να διαδώσει παραπληροφόρηση ή να αποκλείσει ανθρώπους. Όταν γράφεις ένα prompt, ρώτα τον εαυτό σου: Ενθαρρύνω στερεότυπα; Ζητώ παραπλανητικές ή ψευδείς πληροφορίες; Είμαι σεβαστικός απέναντι στους ανθρώπους και τα διαφορετικά πλαίσια; Ένα ηθικό prompt είναι αυτό που σέβεται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, προωθεί την ένταξη, αποφεύγει προκαταλήψεις και γράφεται με κριτική σκέψη. Η σκέψη πριν τη ρωτήσεις είναι το πρώτο βήμα για τη δίκαιη και υπεύθυνη χρήση της τεχνολογίας.

 

4.2. Βιωσιμότητα και Πράσινο Prompting.

Πέρα από την κοινωνική πλευρά, η ΤΝ έχει και περιβαλλοντικό αποτύπωμα, που συχνά παραμένει απαρατήρητο. Κάθε φορά που ζητάμε κάτι από ένα εργαλείο ΤΝ, καταναλώνεται ενέργεια, και ακόμα και νερό για την ψύξη των servers όπου τρέχει. Εδώ μπαίνει η έννοια του Πράσινου Prompting: ένας τρόπος να βελτιστοποιήσουμε τη χρήση της ΤΝ και να μειώσουμε το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα. Πώς; Γράφοντας πιο καθαρά, αποδοτικά και συγκεκριμένα prompts. Χρησιμοποιώντας λιγότερες περιττές λέξεις, αποφεύγοντας επαναλήψεις ή άσχετες ερωτήσεις, και σκεπτόμενοι πριν ζητήσουμε το ίδιο πράγμα πολλές φορές — αυτές οι μικρές ενέργειες μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά. Ένα βιώσιμο prompt δεν φροντίζει μόνο το περιεχόμενο… φροντίζει και τον πλανήτη.

 

Βήμα 5: Τελική Δραστηριότητα. Ο Οδηγός του Καλού Prompt.

Πώς τελειώνεις ένα ταξίδι γεμάτο ανακαλύψεις; Μοιράζοντας όσα έμαθες. Μετά την εξερεύνηση του κόσμου του prompting και αφού μάθατε πώς να επικοινωνείτε με την ΤΝ με σαφήνεια, ηθική και βιώσιμο τρόπο, ήρθε η ώρα να ενώσετε όλα αυτά και να τα μετατρέψετε σε κάτι χρήσιμο για άλλους. Κάθε ομάδα θα είναι υπεύθυνη να δημιουργήσει έναν Οδηγό Καλών Πρακτικών Prompting, ένα έγγραφο που θα συγκεντρώνει όσα έχετε ζήσει, μάθει και σκεφτεί κατά τη διάρκεια του WebQuest. Θα είναι ένα πρακτικό, συλλογικό εργαλείο που οι μελλοντικοί μαθητές μπορούν να χρησιμοποιήσουν αν θέλουν κι αυτοί να αλληλεπιδράσουν με την ΤΝ με έξυπνο και υπεύθυνο τρόπο. Κάθε ομάδα πρέπει να φτιάξει έναν σύντομο και σαφή οδηγό που να περιλαμβάνει τις βασικές συμβουλές για τις παρακάτω ενότητες:

  • Καλές πρακτικές για αποτελεσματικό prompting. Ποιες στρατηγικές και κόλπα δουλεύουν καλύτερα για να λαμβάνεις χρήσιμες και σαφείς απαντήσεις;
  • Λάθη ή πρακτικές που πρέπει να αποφύγεις όταν γράφεις ένα prompt. Ποια σφάλματα παρατήρησες που κάνουν τις απαντήσεις της ΤΝ χειρότερες ή λιγότερο χρήσιμες;
  • Καλές πρακτικές για ηθικό prompting. Τι πρέπει να έχεις στο μυαλό σου ώστε τα prompts σου να σέβονται όλους, να αποφεύγουν προκαταλήψεις και να στηρίζουν τη δίκαιη χρήση της ΤΝ;
  • Καλές πρακτικές για Πράσινο Prompting. Πώς μπορείς να μειώσεις το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των αλληλεπιδράσεών σου με την ΤΝ; Ποιες μικρές ενέργειες μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά;

Πώς θα το κάνετε;

Κοίταξτε ξανά τις προηγούμενες δραστηριότητές σας: βγάλτε βασικές ιδέες, παραδείγματα, λάθη, επιτυχίες και όσα έχετε μάθει. Γράψτε τον οδηγό συλλογικά σε ένα κοινό έγγραφο. Σχεδιάστε τον με τρόπο οπτικό και σαφή, σαν να ήταν ένα εργαλείο για να βοηθήσει άλλους μαθητές που θέλουν κι αυτοί να μάθουν πώς να χρησιμοποιούν την ΤΝ υπεύθυνα.

Τι έμαθαν οι άλλες ομάδες;

Για το τέλος, θα έχουμε μια κοινή παρουσίαση σε όλη την τάξη για να μοιραστούμε όλους τους οδηγούς. Μαζί, θα φτιάξουμε έναν Παγκόσμιο Οδηγό Τάξης που θα περιλαμβάνει τις καλύτερες ιδέες από κάθε ομάδα. Αυτός ο τελικός οδηγός θα είναι το τελευταίο σας κλειδί, το έγγραφο που κλείνει το ταξίδι σας… και ίσως ανοίξει πολλές πόρτες για όσους έρθουν μετά από εσάς.

ΠροηγούμενοΕπόμενο